علف وتیور (هوا جیوه)
 

مشخصات:وتیور بومی مناطق حاره‌ای آسیا است ولی در مناطق حاره‌ای هر دو نیم كره یافت می شود و به کم‌آبی و آفات مقاومت بالایی دارد از جمله كشورهایی كه این گونه در آن‌ها می‌روید می‌توان به کشور هندوستان، اندونزی، فیلیپین، ویتنام، چین، تایلند، مالزی، استرالیا، هائیتی، السالوادور، آمریكا، ماداگاسكار، در افریقا از اتیوپی تا افریقای جنوبی و سنگال اشاره کرد.وتیور گیاهی دائمی و از خانواده گندمیان است. به نوعی می‌توان آن را بهترین گیاه برای تثبیت شیب‌ها معرفی کرد. ریشه‌های عمودی این گیاه 5/0 تا 5/1 متر طول دارد. برگ‌های سوزنی آن نسبتا مستقیم، طویل و سفت هستند. طول این برگ‌ها تا 75 سانتیمتر و پهنای آن کمتر از 8 میلیمتر است.
 
 
 
 
 
اسامی و مشخصات ظاهری:وتیور متعلق به خانه Poaceae و بومی هند می باشد. در هند شمالی و غربی، این گیاه به عنوان خوس شناخته می شود. وتیور بسیار نزدیک به Sorghum است اما خواص ریخت شناسی متعددی با سایر علف ها همچون علف لیمو دارد.وتیور و علف آن را می توان با ۵ فوت ارتفاع پیدا کرد. ساقه های آن بسیار بلند هستند و برگ ها نیز بلند و نازک اند. گل های این گیاه رنگ قهوه ای مایل به بنفش دارند و بر خلاف بیشتر سیستم های ریشه دار، ریشه آن به سمت پایین رشد می کند و عمق آن می تواند به هشت پا نیز برسد.گیاه وتیور در برابر خشکسالی بسیار مقاوم است و می تواند از خاک در برابر فرسودگی محافظت کند. از آنجایی که ریشه های عمیقی دارد به راحتی کنده نمی شود و به همین خاطر برای تثبیت برش های مسیر راه آهن و بهبود شرایط به کار می رود. این گیاه می تواند سطح آب را مسدود سازد و جریان آب را کند کند. روغن وتیور از ریشه گیاه به دست می اید و در برگیرنده بیش از ۱۰۰ ترکیب مختلف است. ترکیب مهمی که در این گیاه وجو دارد خوسیمن، دلتاسلینن، بتا وتیونن، سیکلو کوپاکمفان ۱۲- اول، وتیسلیننول، خوسیمول، ایزووالانسنول، آلفا وتیون و بتا ویتون است.این روغن رنگ قهوه ای کهربایی دارد. همانند روغن ضروری چوب صندل، بوی این روغن نیز با افزایش سنش بهبود پیدا می کند و بوی آن به موقعیت گیاه بستگی خواهد داشت.

 
 
شرایط رشد:گیاه وتیور با انواع خاک‌ها و آب و هوا خود را وفق می‌دهد، این گیاه در خاک‌های اسیدی، قلیایی و شور استقرار می‌یابد و در خاک‌هایی که فلزات سنگین از جمله نیکل، مس، کروم، ارسنیک، سلنیوم و ... دارند، نیز سازگاری و مقاومت داشته و قابلیت جذب روی، کلسیم، منیزیم، پتاسیم، نیکل و فسفرمحلول در آب را داشته و حتی می‌توان آن را به روش هیدروپونیک روی آب‌های سطحی کشت نمود.به دلیل همین ویژگی است که به آن هوا جیوه می گویند. همچنین در سطوح شیبدار نیز به خوبی رشد می‌کند. این گیاه در مقابل حشرات و نماتودها مقاوم بوده و دمای 20- درجه تا 50 درجه سانتی گراد را تحـمل می‌کند.گرچه علف وتیور گیاه مناطق گرمسیری است، ولی این گیاه می تواند در شرایط نسبتاً سرد و سخت نیز زندگی کند. بنا بر گزارش‌های بدست آمده، گیاه وتیور در استرالیا به ندرت به سرمای 14- درجه سانتیگراد برخورد می‌کند، در حالیکه در شمال چین برای مدت نسبتاً کوتاهی تحت سرمای 22- درجه سانتیگراد به زندگی خود ادامه داده است. در ایالت جورجیا در آمریکا این گیاه می‌تواند در دمای 10- درجه سانتیگراد زنده بماند، ولی تا دمای 15- درجه سانتیگراد این توانایی را نداشته است. دمای خاک 25 درجه سانتیگراد، برای رشد ریشه علف وتیور دمای مطلوبی است، اما ریشه های علف وتیور تا دمای 13 درجه سانتیگراد نیز به رشد خود ادامه می‌دهد. اگر چه رشد شاخه های بسیار کوچک در خاک‌های با دمای 15 درجه سانتیگراد در مدت روز انجام می‌شود ولی ریشه‌های این گیاه تا 13 درجه سانتیگراد نیز به رشد خود با نرخ 6/12 سانتیمتر در روز ادامه می‌دهند، و این موضوع نشان می‌دهد که علف وتیور در این درجه حرارت، گیاه خفته‌ای نیست و رشد آن متوقف نمی‌شود، و می‌توان تخمین زد که توقف رشد ریشه‌ای در دمای حدود 5 درجه سانتیگراد اتفاق می‌افتد.گیاه وتیور دامنه تحمل بالائی برای عناصر Zn-Pb-Se-Ni-Hg-Cu-Cr-Cd- As دارد.
 
 
 
 
 
 
 
 
خواص دارویی :ريشه گياه داراي آنتي اكسيدان و درمان سردرد و انعقاد خون و درمان سرطان سينه است.ريشه گياه وتيور اسانس معطر و گران قیمتی دارد که در صنایع عطر سازی استفاده می شود. با كاشت گياه وتيور در وسط بزرگراه‌ها از خصلت ساقه افراشته جهت جلوگیری از انعكاس نور به خودروهاي عبوري سمت مقابل استفاده می‌شود. ريشه بسيار عميق آن، باعث استحكام زمين در مناطق رانشي و ريزش شده و از رانش و ريزش اين ديواره‌ها جلوگيري مي‌كند.با توجه به ویژگی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های منحصر به‌فرد گیاه وتیور، از آن با القاب گیاه پرستار، میخ زمین و معجزه قرن یاد می‌کنند زیرا علاوه بر جذب فلزات سنگین و مقاومت در شرایط سخت، کاربردهای دیگری هم دارد.
 

 
 
 
 
روغن وتیور:روغن وتیور در طب سنتی جنوب اسیا، جنوب شرقی اسیا، غرب آفریقا برای هزاران سال مورد استفاده قرار گرفته است. این گیاه بومی هند است و برگ ها و ریشه های آن کاربردهای فوق العاده ای دارند.وتیور به عنوان گیاهی با ارزشی شناخته می شود زیرا خاصیت تسکین بخشی، درمان کنندگی و محافظت کنندگی دارد.این گیاه یک ماده خنک کننده طبیعی برای بدن است و همین امر باعث شده درکشورهای مختلف محبوب باشد. در حقیقت، در هند و سریلانکا این گیاه به عنوان روغن خنک کننده شناخته می شود.برخی از کاربردهای این روغن در برگیرنده بهبود گرمازدگی شدید، اختلالات مفصلی و مشکلات پوستی است.استفاده از روغن وتیور می تواند روشی برای افزایش انرژی در مواقعی باشد که فرد بسیار خسته است. علاوه بر این، چنین روغنی برای خنک کردن بدن در طول دماهای بسیار زیاد و تسکین حس اضطراب و عصبی بودن به کار می رود.تحقیقات اخیر بر روی روغن وتیور نشان می دهد این روغن می تواند نشانه های بیش فعالی را در افراد بهبود ببخشد. این روغن می تواند میل جنسی را بیشتر کند و بی خوابی را بدون نیاز به دارو درمان نماید. مزایای زیادی برای این روغن وجود دارد و افراد می توانند از مزایای آن در منزل بهره ببرند. روغن ضروری آن برای محصولات پوستی و ترکیبات آرام کننده بسیار عالی است.

 
 
 
 
 
منابع:
سایت منبع سبز
سایت همشهری آنلاین
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
سید محمد شایان حسینی